Swędzenie powiek, pieczenie i zaczerwienienie bardzo często od razu kierują uwagę na krem pod oczy. Tymczasem przyczyn jest znacznie więcej. Okolica oka może reagować nie tylko na kosmetyk przeznaczony do tej strefy, ale też na makijaż, perfumy, produkty do włosów albo substancje przeniesione z dłoni. Wyjaśniam przyczyny swędzenia powiek i podpowiadam, jak im zaradzić!

Dlaczego powieki tak łatwo się podrażniają?

Naskórek w okolicy oczu jest najcieńszy na całym ciele. Pozbawiony jest niemal całkowicie wyściółki tłuszczowej i ma bardzo mało gruczołów łojowych. To sprawia, że bariera ochronna w tym miejscu jest bardzo delikatna i podatna na uszkodzenia. Podrażnienie powiek pojawia się zatem znacznie szybciej niż na policzkach czy czole. Kiedy bariera ta zostaje naruszona, substancje drażniące z łatwością przenikają do głębszych warstw, a to wywołuje natychmiastowe swędzenie powieki górnej lub dolnej.

U części osób swędzące powieki mają charakter drażniący, a u części alergiczny. Z zewnątrz te objawy mogą wyglądać podobnie, dlatego wiele osób przez długi czas nie wie, co naprawdę im szkodzi.

Przeczytaj również: Czy alergia może pojawić się nagle? Kosmetolog wyjaśnia mechanizm

Swędzenie powiek – powodem nie musi być tylko krem pod oczy

Swędzenie powiek może pojawiać się po kosmetykach do pielęgnacji twarzy, tuszu do rzęs, cieniach, eyelinerze, płynie micelarnym, filtrze, ale też po perfumach. W opisach przypadków i przeglądach dotyczących zapalenia powiek pojawiają się także substancje zapachowe, konserwanty, kosmetyki do paznokci i preparaty do farbowania i pielęgnacji włosów [1]. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy uczulenie na skórze wraca mimo zmiany kremu pod oczy.

Powieki mogą zacząć reagować także na produkt używany od dawna. Tak bywa przy alergii kontaktowej, która może rozwinąć się po wielokrotnej ekspozycji, a nie tylko po pierwszym użyciu. Dlatego wiem, że jeśli osoba, która przychodzi do mnie z problemem swędzących powiek i mówi „ja nic nie zmieniałam”, wcale nie wykluczam kosmetyku jako źródła problemu.

Przewlekłe drażnienie powiek bardzo szybko prowadzi do dalszego osłabienia ich bariery ochronnej. Skóra zaczyna mocniej piec i łuszczyć się. Do tego dochodzi odruch pocierania oczu, który jeszcze bardziej nasila stan zapalny, obrzęk i ryzyko zakażenia. Im dłużej trwa taki problem, tym trudniej później ustalić, co szkodzi tej okolicy.

Co jeszcze może podrażniać okolice oczu?

Poza kosmetykami znaczenie mają też krople do oczu, maści okulistyczne, preparaty stosowane na twarz i produkty lecznicze nakładane w pobliżu oka.

Czasem substancja nie trafia na powieki bezpośrednio. Wystarczy dotknąć twarzy dłonią po kontakcie z kosmetykiem albo mieć kontakt z lotną substancją w powietrzu. To właśnie dlatego uczulenie na kosmetyki do oczu nie zawsze oznacza, że winny jest produkt używany wyłącznie pod oczami.

Kiedy wystarczy odstawić kosmetyki, a kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeśli objawy są łagodne i pojawiły się nagle, czasem rzeczywiście pomaga odstawienie podejrzanych produktów na kilka dni i uproszczenie pielęgnacji. To jednak nie zawsze wystarcza.

Oto 4 sygnały, których nie możesz zignorować:

nawracające swędzenie powieki górnej – zwłaszcza jeśli towarzyszy mu łuszczenie naskórka i zaczerwienienie;
piekące powieki górne oraz dolne połączone z obrzękiem – gdy skóra staje się napięta, lśniąca i gorąca w dotyku;
uczulenie na kolorowe kosmetyki do oczu nieustępujące po odstawieniu makijażu – sygnał, że reakcja jest ostra;
drobne pęcherzyki lub grudki – które mogą wskazywać na silny wyprysk kontaktowy.

W takich sytuacjach może być potrzebna konsultacja lekarska i leczenie miejscowe, w tym sterydowe. Przy uporczywych nawrotach często zleca się też testy płatkowe.

Zamiast zgadywać, co na swędzące powieki zadziała najlepiej, zapraszam Cię na konsultację do mojego gabinetu. Przeanalizuję Twoją obecną pielęgnację i pomogę wyeliminować produkty, które mogą drażnić powieki. Jeśli zajdzie taka potrzeba – podpowiem, do jakiego specjalisty warto jeszcze się udać.

Źródła

1. S.A.M. Chisholm, S.M. Couch, P.L. Custer, Etiology and Management of Allergic Eyelid Dermatitis, „Ophthalmic Plastic and Reconstructive Surgery” 2017, t. 33, nr 4, s. 248–250, DOI: 10.1097/IOP.0000000000000723: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27333449/