Używasz retinolu, mocnych kwasów albo masz bardzo przesuszoną cerę? W takich sytuacjach ektoina w kosmetykach sprawdza się najlepiej. Wyjaśniam, w jaki sposób ten niepozorny aminokwas ratuje barierę hydrolipidową i jak poprawnie go stosować.

Ektoina – co to właściwie jest i skąd pochodzi?

Ektoina to naturalny osmolit zaliczany do tzw. ekstremolitów. Wytwarzają ją niektóre mikroorganizmy żyjące w bardzo trudnych warunkach, m.in. przy wysokim zasoleniu. Pomaga im utrzymywać odpowiednie nawodnienie komórek i chronić ich struktury przed działaniem czynników stresowych.

Substancję tę odkryto w 1985 roku na egipskiej pustyni. Naukowcy badali słone jeziora Wadi El Natrun i żyjące w nich mikroorganizmy. Zauważyli, że bakterie dobrze radzą sobie z silną suszą, wysokimi temperaturami i ogromnym stężeniem soli [1]. Przetrwanie w takich warunkach umożliwiała im właśnie produkcja ektoiny, która chroniła komórki przed całkowitym wysuszeniem.

Obecnie ektoinę pozyskuje się w laboratoriach za pomocą procesu fermentacji. W kremach i serach pełni tę samą funkcję, co w naturze – zabezpiecza naskórek przed ucieczką wilgoci i uszkodzeniami od czynników zewnętrznych.

Jak ektoina działa na skórę?

Ektoina działa na skórę poprzez silne wiązanie cząsteczek wody. Zatrzymuje wilgoć wewnątrz i zapobiega jej odparowywaniu. Taka osłona izoluje komórki od szkodliwych czynników zewnętrznych oraz chroni je przed uszkodzeniami.

Dzięki temu działaniu ektoina w kosmetykach [2,3]:

długotrwale nawilża,
pomaga wyciszyć stany zapalne oraz łagodzi uporczywe zaczerwienienia cery,
przyspiesza proces odbudowy uszkodzonej bariery hydrolipidowej,
pomaga chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem UVA,
wykazuje właściwości antyoksydacyjne, wspierając ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym i miejskim smogiem.

Ektoina w kosmetykach sprawdza się więc przede wszystkim w pielęgnacji skóry suchej, podrażnionej i z osłabioną barierą. Jej zaletą jest jednoczesne działanie nawilżające i ochronne, bez typowego dla silnych substancji aktywnych działania złuszczającego.

Sprawdź także: Kosmetyki z PDRN – jak ten polideoksyrybonukleotyd działa na skórę?

Ektoina a kwas hialuronowy – czym się różnią?

Czytając o zdolnościach do wiązania wody, możesz pomyśleć, że ten aminokwas działa identycznie jak znany wszystkim kwas hialuronowy. Choć oba składniki doskonale nawilżają, ich mechanizmy są zupełnie inne.

Kwas hialuronowy ma silne właściwości higroskopijne i pomaga utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia skóry. Ektoina w kosmetykach również wiąże wodę, ale dodatkowo stabilizuje błony komórkowe i wspiera funkcję bariery skórnej. Zamiast więc wybierać między jednym a drugim, polecam traktować je jako duet do zadań specjalnych. W wielu nowoczesnych formułach znajdziesz połączenie tych dwóch substancji.

U kogo ektoina w kosmetykach sprawdzi się najlepiej?

Ektoina w kosmetykach to prawdziwe wybawienie dla osób z cerą uwrażliwioną, nadreaktywną i skłonną do podrażnień. Jeśli borykasz się z atopowym zapaleniem skóry (AZS) albo trądzikiem różowatym, ten aminokwas przyniesie Ci ogromną ulgę. Badania kliniczne pokazują, że systematyczne nakładanie kremów z tym składnikiem zmniejsza swędzenie i uczucie ściągnięcia, które tak często towarzyszą przewlekłym problemom dermatologicznym [4].

To również doskonała opcja w momencie, gdy akurat przechodzisz intensywne kuracje przeciwtrądzikowe lub przeciwstarzeniowe. Jesień i zima to czas, kiedy chętnie sięga się po retinol, retinal, silne kwasy złuszczające czy inwazyjne zabiegi. Takie działania obciążają warstwę rogową i często wywołują stan zapalny. Nakładając preparaty ochronne z ektoiną, pomagasz cerze znacznie szybciej wrócić do równowagi. Zmniejszasz tym samym ryzyko przesuszenia i bolesnego łuszczenia, które potrafi zniechęcić do dalszej terapii.

Składnik ten świetnie sprawdzi się też latem, jako dodatkowa obrona przed uszkodzeniami posłonecznymi pod Twój ulubiony krem z filtrem [5].

Ektoina w kosmetykach – z czym łączyć ten składnik, a czego unikać?

W przeciwieństwie do wielu silnych substancji aktywnych, ektoina nie należy do składników, przy których standardowo zaleca się unikanie konkretnych połączeń w pielęgnacji. Można ją stosować w produktach zawierających również substancje nawilżające, emolienty czy składniki wspierające barierę skóry.

Najlepsze rezultaty naprawcze osiągniesz, łącząc ją ze wspomnianym kwasem hialuronowym, ceramidami, pantenolem, trehalozą czy wąkrotką azjatycką. Niezależnie od tego, czy wybierzesz lekkie serum, czy gęsty krem barierowy, bardzo szybko zauważysz efekty w postaci wyciszonej cery.

Źródła

1. Galinski E.A., Pfeiffer H.P., Trüper H.G., 1,4,5,6-Tetrahydro-2-methyl-4-pyrimidinecarboxylic acid. A novel cyclic amino acid from halophilic phototrophic bacteria of the genus Ectothiorhodospira, European Journal of Biochemistry, 1985, 149(1), 135-139, DOI: 10.1111/j.1432-1033.1985.tb08903.x: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3838936/

2. Graf R., Anzali S., Buenger J., Pfluecker F., Driller H., The multifunctional role of ectoine as a natural cell protectant, Clinics in Dermatology, 2008, 26(4), 326-333, PMID: 18691511:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18691511/

3. Buenger J., Driller H., Ectoin: an effective natural substance to prevent UVA-induced premature photoaging, Skin Pharmacology and Physiology, 2004, 17(5), 232-237, DOI: 10.1159/000080216: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15452409/

4. Kauth M., Trusova O.V., Topical Ectoine Application in Children and Adults to Treat Inflammatory Diseases Associated with an Impaired Skin Barrier: A Systematic Review, Dermatology and Therapy, 2022, 12(2), 295-313, DOI: 10.1007/s13555-021-00676-9, PMID: 35038127:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35038127/

5. Buenger J., Driller H., Ectoin: an effective natural substance to prevent UVA-induced premature photoaging, Skin Pharmacology and Physiology, 2004, 17(5), 232-237, DOI: 10.1159/000080216, PMID: 15452409:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15452409/