Od 1 maja 2027 roku kosmetyki zawierające mocny retinol znikną ze sklepowych półek, ponieważ Unia Europejska wprowadza nowe limity stężeń. Prawo wreszcie reaguje na nieodpowiedzialne stosowanie wysokich dawek bez nadzoru specjalisty. Wyjaśniam szczegóły nowych przepisów.

Czym jest retinol i dlaczego stał się hitem pielęgnacji?

Retinol skutecznie spłyca zmarszczki, a dodatkowo rozjaśnia przebarwienia [1]. Delikatnie złuszcza naskórek i pobudza produkcję nowych komórek. Pomaga w redukcji blizn potrądzikowych oraz zwęża rozszerzone pory. Retinol stymuluje również produkcję kolagenu i elastyny, czyli białek niezbędnych dla zachowania jędrności skóry. Regularne stosowanie reguluje pracę gruczołów łojowych. Dzięki temu zmniejsza się nadmierna produkcja sebum i wyraźnie poprawia wygląd cery skłonnej do trądziku. Związek ten wykazuje także silne właściwości antyoksydacyjne oraz przeciwzapalne [2].

Efekty kuracji retinolem bywają świetne, jednak nieumiejętne stosowanie niesie ze sobą spore ryzyko. Skóra potrzebuje czasu na zbudowanie tolerancji, czyli przejście procesu retynizacji. Zbyt szybkie wprowadzanie mocnych preparatów niszczy barierę hydrolipidową, więc zawsze zalecam w tej kwestii dużą ostrożność.

Sprawdź: Kosmetyki z retinolem – TOP 3 produkty, które polecam

Dlaczego mocny retinol zniknie z drogerii?

Organizm magazynuje witaminę A, którą dostarczamy codziennie z pożywieniem oraz suplementami diety. Kiedy doda się do tego mocny retinol z kosmetyków, całkowite dzienne zapotrzebowanie mocno przekracza bezpieczny poziom, co oficjalnie potwierdza raport Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) [3].

Nowe przepisy mają przede wszystkim zmniejszyć częstotliwość występowania poważnych działań niepożądanych. Problem ten dotyczy w szczególności osób o cerze wrażliwej oraz pacjentów z atopowym zapaleniem skóry czy trądzikiem różowatym. Mocny retinol często powoduje u nich bolesne zaczerwienienie, silne łuszczenie, stany zapalne i przesuszenie.

Co mnie niepokoi to fakt, że na rynku drogeryjnym widzę mnóstwo produktów, w których producenci łączą mocny retinol z innymi „silnymi” składnikami, na przykład z kwasami złuszczającymi. Stosowanie takich mieszanek bez wiedzy kosmetologicznej może prowadzić do poważnych powikłań. Do mojego gabinetu niestety regularnie trafiają klientki z poparzeniami i bolesnymi podrażnieniami wywołanymi domowymi eksperymentami.

Nowe limity stężeń w domowej pielęgnacji

Nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej wprowadza rygorystyczne ograniczenia dotyczące maksymalnej zawartości witaminy A [3]. Od 1 listopada 2025 roku producenci nie mogą już wprowadzać na rynek unijny produktów niezgodnych z nowymi wytycznymi. Z kolei od 1 maja 2027 roku takie kosmetyki nie będą mogły być udostępniane na rynku, a to oznacza ich całkowite zniknięcie ze sprzedaży. Po tym czasie na półkach zobaczymy wyłącznie łagodniejsze formuły.

Kosmetyki do twarzy będą mogły zawierać maksymalnie 0,3% retinolu.
Balsamy i mleczka do ciała otrzymają limit wynoszący 0,05%.
Nowe obostrzenia dotyczą także octanu retinylu (retinyl acetate).

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z obecności palmitynianu retinylu w ulubionych kremach, ponieważ producenci rzadko wspominają o nim na opakowaniu. To najłagodniejsza pochodna witaminy A, która przekształca się w formę aktywną dopiero w naskórku. Unijne restrykcje również obejmują ten składnik, ponieważ wlicza się do ogólnego poziomu witaminy A w organizmie, więc zwiększa ryzyko jej przedawkowania.

Rozporządzenie wprowadza również obowiązkowe oznakowanie. Na etykiecie każdego takiego kosmetyku musi pojawić się informacja: „Zawiera witaminę A. Przed użyciem należy uwzględnić jej dzienne spożycie”.

Stare opakowania i nowe składy? Uwaga na marketing

Marki kosmetyczne już teraz reagują na unijne rozporządzenia i wprowadzają do sprzedaży specjalne mieszanki pochodnych. Zauważyłam tutaj pewien bardzo niepokojący trend.

Niektóre firmy zachowały dawną szatę graficzną, więc klient w drogerii nie zauważy zmiany na pierwszy rzut oka. Prawdę zdradza dopiero skład INCI. Na froncie opakowania widnieje głośne hasło z retinolem, ale z tyłu na liście znajduje się inna pochodna tej witaminy. Substancje te nie podlegają nowym przepisom. Marki kosmetyczne często przekonują o ich potężnym działaniu. Twierdzą nawet, że nowe pochodne przewyższają skutecznością czysty, mocny retinol. Zazwyczaj są to jednak znacznie słabsze składniki. Uważam, że konsument w ten sposób może być wprowadzany w błąd, ponieważ płaci za obietnicę silnego działania, którego nie dostanie. Apeluję zatem o uważne czytanie składów INCI.

Co z profesjonalnymi zabiegami w gabinecie?

Nowe prawo obejmuje absolutnie wszystkie kosmetyki. Restrykcje dotyczą zatem zarówno produktów domowych, jak i preparatów profesjonalnych zawierających mocny retinol. Zabiegi w moim gabinecie podlegają dokładnie tym samym unijnym zasadom. Producenci przygotowali się jednak na te zmiany już w listopadzie 2025 roku.

Wiele firm rejestruje obecnie silne preparaty jako wyroby medyczne. Taki produkt może legalnie zawierać 4% lub nawet 10% czystego retinolu [4]. Jeśli producent nie może uzyskać takiej rejestracji, zmienia skład preparatu. Wprowadza wtedy zupełnie inne postacie witaminy A. Wykorzystuje się m.in. 1% retinoinian hydroksypinakolonu (HPR) lub 1% propionian retinylu. Substancje te nie podlegają najnowszym ograniczeniom.

Skuteczność oraz bezpieczeństwo silnych terapii zależą w dużej mierze od indywidualnego planu działania. Profesjonalny nadzór pozwala mi dopasować stężenie preparatu oraz częstotliwość aplikacji do konkretnych potrzeb klienta. Biorę pod uwagę fototyp skóry, ewentualne choroby współistniejące, przyjmowane leki oraz dotychczasową pielęgnację domową. Wdrażam też odpowiednie procedury uzupełniające – intensywne nawilżanie oraz obowiązkową ochronę przeciwsłoneczną.

Zdrowie Twojej skóry zawsze jest dla mnie priorytetem. Wycofanie mocnych preparatów z drogerii to rozsądna decyzja, która na pewno ograniczy liczbę powikłań. Zapraszam Cię na bezpieczne zabiegi do mojego gabinetu, w którym dobiorę odpowiednią terapię. Warto również umówić się na indywidualną konsultację, podczas której dokładnie zweryfikuję Twoją domową pielęgnację.

Źródła

[1] M. Zasada, E. Budzisz, Retinoids: active molecules influencing skin structure formation in cosmetic and dermatological treatments (2019): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6791161/

[2] A.C. Narsa, C. Suhandi, J. Afidika, S. Ghaliya, K.M. Elamin, N. Wathoni, A Comprehensive Review of the Strategies to Reduce Retinoid-Induced Skin Irritation in Topical Formulation, Dermatol Res Pract (2024): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11344648/)

[3] Rozporządzenie Komisji (UE) 2024/996 z dnia 3 kwietnia 2024 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 w odniesieniu do stosowania w produktach kosmetycznych witaminy A, Alpha-Arbutin i Arbutin oraz niektórych substancji potencjalnie zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX%3A32024R0996

[4] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE, rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz uchylenia dyrektyw Rady 90/385/EWG i 93/42/EWG: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32017R0745